Nguyễn Tuân – kho hạnh của ngôn từ nghệ thuật

Về căn bản, đó là phản ứng của chủ nghĩa cá nhân kiêu ngạo ở một thanh niên trí thức giàu sức sống nhưng bế tắc. Một cái ngông vừa có màư sắc cổ điển tiếp nốỉ trưyền thống của những túi đựng ipad nhà nho bất đắc chí kiểu Nguyễn Công Trứ, Tú Xương, Tản Đà… và trực tiếp hơn của cụ Tú Lan thân sinh ra nhà văn, vừa có màu sắc hiện đại tiếp thu được ỏ chủ nghĩa siêu nhân của Nit-sơ, quan niệm con người cao đẳng của Git-đơ và các thứ tư tưởng nổi loạn khác thường thấy trong văn học phương Tây hiện đại.

 Nguyễn Tuân bưóc vào nghề văn như để chơi ngông vối thiên hạ

Ngông là một sự chống trả vối mọi thứ nền nếp, phép tắc, mọi thứ "đạo lý" thông thưòng Giay converse của xã hội bằng cách làm ngược lại vối thái độ ngạo đòi. Đó là đặc điểm của tất cả những nhân vật ưa thích nhất của Ngưyễn Tuân trong các tác phẩm của ông trưóc Cách mạng tháng Tám. Nhu cầu chơi ngông buộc Nguyễn Tuân phải đẩy mọi cái thông thưòng tới cực đoan, thậm chí tối mức trỏ thành những kỳ thuyết, nghịch thuyết. Vì thế người ta thấy ỏ Nguyễn Tuân, dường như cái máy hàn điện tử gì cũng thành ra những "chủ nghĩa" này khác: chủ nghĩa hình thức, chủ nghĩa duy mỹ, chủ nghĩa xê dịch, chủ nghĩa hưỏng lạc, chủ nghĩa cảm giác, chủ nghĩa tài tử (dilettantisme), chủ nghĩa ẩm thực, và bao trùm lên tất cả là chủ nghĩa độc đáo.

Nguyễn Tuân lo nhất là mất cá tính, là giống người khác. Ông ao ưốc khi chết đi được đem luôn theo mình "nguyên cảo" chứ không để lại một bản sao nào ở đòi. Chủ nghĩa độc đáo trong sinh hoạt tất dẫn đến lối sống lập dị. trong sáng tác, dẫn đến lối ăn nói bất chấp nội dung ý nghĩa nghiêm túc, tha hồ phóng bút để ném ra những gì oái oăm, rắc rối. Cuối cùng tất dẫn đến loại sáng tác "yêu ngôn" vối những hình tượng thần bí, kỳ quái.

Tuy nhiên trên con đường thể hiện cái độc đáo của mình, Nguyễn Tưân đã có những tìm tòi tích cực, đạt tối những giá trị thẩm mỹ thật sự. Và nói cho công bằng, nội dung tâm lý của cái ngông kia, không phải chỉ do chủ nghĩa cá nhân bế tắc mà còn do "thiên lương" của một trí thức yêư nưóc và biết trọng nhân cách, muốn tách mình ra và đặt mình lên trên cái xã hội của những kẻ thoả mãn vối thân phận nô lệ. Như vậy là cái ngông của Nguyễn Tuân có cơ sỏ luân lý của nó bên cạnh cái "luân lý" của Nit-sơ, Git-đơ, không phải không có cái khí tiết của Tú Xương, Yên Đổ… Có thể thấy điíỢc phần nào cái luân lý ấy của Nguyễn Tuân trong bài Chén rượu vĩnh biệt, ông viết nhân cái chết của Tản Đà.

Bạn đang xem bài viết trong chuyên mục Công nghệ tại website http://simtamhoa.org